Psikoloji Almanak - 2026 Yayında - Ücretsiz İncele -

Ruh Sağlığı Meslekleri: Psikolog, Psikiyatrist, PDR Farkı Nedir? [Almanac 2026]

Psikolog, psikiyatrist, PDR, sosyal hizmet uzmanı farkı nedir? Kim ilaç yazar, kim terapi yapar? Ruh sağlığı meslekleri rehberi. Almanac 2026.
Meta AI'a Sor...

Ruh Sağlığı Meslekleri: Psikolog, Psikiyatrist, PDR Farkı Nedir? [Almanac 2026]

İnceleme Türü: Karşılaştırmalı Rehber
Son Güncelleme: 26 Mayıs 2026
Kategori: Psikoloji Almanak Cilt 1

1. Neden Kafa Karışıklığı Var?

Türkiye’de ruh sağlığı alanında çalışan meslekler sık karıştırılır. “İlaç için kime gideyim?”, “Terapiyi kim yapar?”, “PDR mezunu psikolog mu?” gibi sorular çok sık sorulur. Bu rehber yasal yetki, eğitim ve görev tanımlarını netleştirir.

2. Ruh Sağlığı Meslekleri Karşılaştırma Tablosu

Meslek Temel Eğitim İlaç Yazar Terapi Yapar Tanı Koyar Çalışma Alanı
Psikiyatrist Tıp Fakültesi + Psikiyatri Uzmanlık 4 yıl Evet Evet* Evet Hastane, özel klinik. Tıbbi model.
Klinik Psikolog Psikoloji Lisans + Klinik Psikoloji YL Hayır Evet Evet** Hastane, TRSM, özel klinik. Psikoterapi.
Psikolog Psikoloji Lisans 4 yıl Hayır Hayır*** Hayır İK, araştırma, akademik, test uygulama.
PDR Rehberlik ve Psi. Dan. Lisans Hayır Hayır*** Hayır Okul, RAM. Eğitsel ve mesleki rehberlik.
Sosyal Hizmet Uzm. Sosyal Hizmet Lisans Hayır Hayır Hayır SHM, adliye, hastane. Vaka yönetimi.

* Psikiyatrist: Tıbbi eğitim alır, ilaç tedavisi ön plandadır. Psikoterapi eğitimi alırsa terapi yapar.

** Klinik Psikolog: DSM-5’e göre psikolojik değerlendirme ve tanı koyar. Tıbbi tanı koyamaz.

*** Psikolog/PDR: Yasal olarak “terapi” yapamaz. Danışmanlık, psiko-eğitim yapar. Terapi için yüksek lisans + süpervizyon gerekir.

Psikolojik destek için kime gitmeliyim? 2026

3. Kime Gitmeliyim? Karar Ağacı İnfografik

Ana şikayetiniz nedir?
İntihar düşüncesi, halüsinasyon, mani, ağır depresyon → Psikiyatri Acil / Psikiyatrist
2 haftadan uzun süren depresyon, anksiyete, panik, OKB → Klinik Psikolog + Psikiyatrist İşbirliği
Çocukta okul, ders, arkadaş sorunu → PDR / Gelişim Psikoloğu
İlişki, evlilik sorunu → Çift/Aile Terapisti – Klinik Psikolog
İşyeri, kariyer, performans → Endüstri Psikoloğu / PDR

4. SSS – Ruh Sağlığı Meslekleri Hakkında 8 Soru

S1: İlaç yazdırmak için kime gitmeliyim? Sadece Psikiyatrist ilaç yazabilir. Psikiyatristler tıp doktorudur. Psikolog, PDR, pedagog ilaç yazamaz.
S2: PDR mezunu terapi yapabilir mi? Hayır. PDR lisans mezunu “psikolojik danışman”dır, terapist değildir. Terapi yapmak için Klinik Psikoloji yüksek lisansı ve süpervizyon gerekir.
S3: Pedagog ile çocuk psikoloğu aynı mı? “Pedagog” unvanı 1982’de kaldırıldı. Günümüzde Çocuk Gelişimi veya PDR mezunları için halk arasında kullanılıyor. Çocuk terapisi için Gelişim Psikolojisi YL veya Klinik Psikoloji + çocuk alanı gerekir.
S4: Klinik psikolog tanı koyar mı? Evet. Klinik psikologlar DSM-5’e göre psikolojik değerlendirme yapar ve tanı koyar. Ancak “tıbbi tanı” koyamaz, raporu ilaç için kullanılmaz.
S5: Sosyal hizmet uzmanı ne yapar? Aile, kadın, çocuk, engelli, yaşlı gibi dezavantajlı gruplara sosyal destek sağlar. Vaka yönetimi, kaynak yönlendirme yapar. Terapi yapmaz.
S6: Psikolog unvanını kimler kullanabilir? Sadece “Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü” lisans mezunları. PDR, sosyoloji mezunu psikolog değildir. Unvanı sahte kullanmak TCK’ya göre suçtur.
S7: Uzman Psikolog ile Klinik Psikolog farkı ne? “Uzman Psikolog” herhangi bir alanda yüksek lisans yapan psikologdur. “Klinik Psikolog” ise özellikle Klinik Psikoloji YL yapmıştır. Her klinik psikolog uzmandır ama her uzman klinik değildir.
S8: Devlet hastanesinde hangi meslekler var? Devlet hastanelerinde Psikiyatrist ve Klinik Psikolog kadrosu bulunur. PDR ve lisans psikolog kadrosu yoktur. TRSM’lerde tüm meslekler çalışabilir.
Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme ve psiko-eğitim amaçlıdır. Meslek seçimi, tedavi planlama veya tıbbi tavsiye yerine geçmez. Ruhsal yakınmalarınız için lisanslı bir ruh sağlığı uzmanına başvurunuz.

5. Kaynakça

Ulusal:
1. Türk Psikologlar Derneği. Ruh Sağlığı Yasası Taslak Çalışması. 2023.
2. T.C. Sağlık Bakanlığı. Ulusal Ruh Sağlığı Eylem Planı 2024-2028.
3. Yükseköğretim Kurulu. Psikoloji, PDR, Sosyal Hizmet Bölümleri Müfredatı.

Uluslararası:
1. American Psychological Association. Careers in Psychology. 2023.
2. World Health Organization. Mental Health Atlas. 2022.

Uzman Psikolog Ömer Ferhat YALÇIN

Ömer Ferhat YALÇIN

Psikolog • Sinirbilim Araştırmacısı

Psikoloji alanında kanıta dayalı uygulamalar. 20 yıllık saha verisi ve meta-analiz çalışmaları. Talk&Smile Nöro-Regülasyon Merkezi Kurucusu.

Ankara Uzman Psikolog Uluslararası Psikologlar Derneği Meta-Analiz Araştırmaları
Cilt 1: Temel Kavramlar
  1. Uzman Psikolog vs Klinik Psikolog vs Psikiyatrist
  2. Psikolojinin Alt Dalları Nelerdir?
  3. Psikoterapi Nedir, Türleri, Etik İlkeler
  4. Ruh Sağlığı Meslekleri
Cilt 2: Tanı Rehberi
  1. Major Depresif Bozukluk
  2. Anksiyete Bozuklukları, Panik Atak
  3. Obsesif Kompulsif Bozukluk
  4. Travma Sonrası Stres Bozukluğu
  5. Bipolar Bozukluk: Mani, Hipomani
  6. Şizofreni Spektrumu
Cilt 3: Terapi Modelleri
  1. Bilişsel Davranışçı Terapi
  2. EMDR Terapi Nedir, Nasıl Çalışır?
  3. Şema Terapi: 18 Uyumsuz Şema
  4. ACT Terapi: Kabul ve Kararlılık
  5. Psikodinamik Terapi
  6. Aile ve Çift Terapisi
Cilt 4: İleri Teknikler
  1. Mindfulness Temelli Terapiler
  2. DBT Terapi: Diyalektik Davranış
  3. CFT Terapi: Şefkat Odaklı
  4. Nörofeedback Nedir?
  5. Sanat Terapisi: Müzik, Dans, Hareket
  6. Psikiyatrik İlaçlar Rehberi
Cilt 5: Özel Alanlar
  1. Gottman Çift Terapisi: 4 Atlı
  2. Çocuk/Ergen Terapisi: Oyun Terapisi
  3. Bağımlılık Tedavisi
  4. Uyku Bozuklukları: İnsomnia, CBT-I
  5. Yeme Bozuklukları
  6. Nöroçeşitlilik: DEHB, Otizm
Cilt 6: Etik ve Kriz
  1. Travma ve TSSB: EMDR, PE
  2. Terapi Etiği: Sınır İhlali, Mahremiyet
  3. Psikolog Nasıl Seçilir: 5 Kırmızı Bayrak
  4. Terapi Sözlüğü A-Z: 100 Terim
  5. Kriz Anında: İntihar, Panik, Güvenlik Planı
  6. Psikoloji Mitleri: Bilimle Çürütme
Cilt 7: Toplum ve Gelecek
  1. Dijital Ruh Sağlığı 2026
  2. İklim Psikolojisi: Eko-Anksiyete
  3. İş Psikolojisi: 4 Gün Çalışma
  4. Göç ve Kolektif Travma
  5. Yapay Zeka ve Bilinç: AI Terapist
  6. Pozitif Psikoloji 3.0
Cilt 8: Kendin Yap PDF Araçlar
  1. Kendi Kendine BDT Çalışma Kağıtları
  2. 5 Dakika Nefes Protokolleri
  3. Gottman İlişki Kontrol Listesi
  4. Çocuklar İçin Duygu Çarkı
  5. Vagus Siniri Egzersizleri
  6. EMDR Kendi Kendine Uygulama
  7. Uyku Günlüğü ve Kısıtlama
  8. Öfke Buzdağı Protokolü
  9. İlişki Bakım Takvimi
  10. Onaylı Meditasyon Metinleri
  11. İntihar Düşüncesi Kriz Planı
  12. Çocuklar İçin Duygu Kartları
  13. Cilt 8 PDF Merkezi
  14. 30 Gün İlişki Challenge
Cilt 9: Tanı ve DSM
  1. Travma Nedir: DSM-5 Tanı Kriterleri
-->