Psikoloji Destek Merkezi Ψ ψ 𝜓

Psikoloji Almanak - 2026 Yayında - Ücretsiz İncele -
Ana Sayfa
aktarım

Psikodinamik Terapi: Nedir, Bilinçdışı, Aktarım, Savunma Mekanizmaları [Almanac 2026]

Psikodinamik terapi nedir? Bilinçdışı çatışma, aktarım, savunma mekanizmaları. Freud’dan nesne ilişkilerine. BDT’den farkı. Kişilik analizi + SSS.

Psikodinamik Terapi: Nedir, Bilinçdışı, Aktarım, Savunma Mekanizmaları [Almanac 2026]

İnceleme Türü: Terapi ekolü rehberi + Meta-analiz
Son Güncelleme: 26 Mayıs 2026
Kategori: Terapi Ekolü Almanak Cilt 3
Psikodinamik Terapi: Nedir, Bilinçdışı, Aktarım, Savunma Mekanizmaları Buzdağı metaforu

1. Psikodinamik Terapi Nedir? “Bugün Dün Yüzünden”

Psikodinamik Terapi, Sigmund Freud’un psikanalizinden doğan, modern haliyle daha kısa ve ilişki odaklı bir terapi ekolüdür. Temel varsayım: Bugünkü semptomlar, geçmişte çözülmemiş bilinçdışı çatışmaların ve ilişki kalıplarının tekrarıdır. BDT “nasıl düşünüyorsun?” diye sorar. Psikodinamik “neden böyle düşünüyorsun?” diye sorar.

Buzdağı Metaforu: Bilinç = Görünen %10. Bilinçdışı = Suyun altı %90. Anksiyete, depresyon, ilişki sorunları buzdağının görünen kısmı. Terapi, suyun altına dalıp buzdağını eritir.

2. Temel Kavramlar: Terapinin Dili

Kavram Tanım Örnek
Bilinçdışı Farkında olmadığımız dürtü, anı, çatışma deposu “Patrona nedensiz öfke” → Babaya bastırılmış öfke
Aktarım Geçmiş ilişkideki duyguyu terapiste yansıtma Terapiste “Beni eleştirecek” korkusu = Eleştirel anne
Karşı-Aktarım Terapistin danışana karşı hissettiği duygu Terapist sıkılır → Danışanın kaçınmacı şeması tetikler
Direnç Acı verici konudan kaçınma Sürekli geç kalma, “konuştuk bunları” deme
Savunma Mekanizması Anksiyeteden koruyan bilinçdışı strateji İnkar, yansıtma, yüceltme, bastırma

3. 10 Temel Savunma Mekanizması

Freud’un Buzdağı Modeli: Zihin Yapısı

BİLİNÇ %10 Semptom: Anksiyete, Depresyon ÖNBİLİNÇ – Bastırılmış Anılar BİLİNÇDIŞI %90 Bastırılmış Dürtüler Çocukluk Travmaları Çözülmemiş Çatışma Savunma Mekanizmaları Aktarım Kalıpları İçselleştirilmiş Nesneler

Terapi, buzdağının altını bilinç düzeyine çıkarır. Farkındalık = İyileşme başlar.

  1. Bastırma: Acı anıyı bilinçten silme. “Unuttum.”
  2. İnkar: Gerçeği reddetme. “Alkolik değilim.”
  3. Yansıtma: Kendi duygunu başkasına atma. “Benden nefret ediyor” = Kendi nefreti.
  4. Yer Değiştirme: Öfkeyi patrona değil, eşe boşaltma.
  5. Karşıt Tepki: Nefreti aşırı sevgiyle örtme.
  6. Yüceltme: Öfkeyi boks sporuna kanalize etme. Olgun savunma.
  7. Gerileme: Streste çocuksu davranma. Parmak emme, ağlama.
  8. Mantığa Bürüme: Duyguyu rasyonelleştirme. “Ayrıldı, zaten uyumsuzduk.”
  9. Yalıtma: Olayı anlat ama duygu yok. “Taciz edildim” donuk ses.
  10. Özdeşim: Saldırganla özdeşleşme. Dayak yiyen çocuk, büyüyünce döver.

4. Psikodinamik Teknikler: Konuşmaktan Fazlası

A. Serbest Çağrışım

“Aklına ne geliyorsa sansürsüz söyle.” Kontrolü bırakınca bilinçdışı sızar. “Kanepe” şart değil, koltuk olur.

B. Aktarım Yorumu

“Bana geç kalmamdan dolayı kızdın. Baban da sözünü tutmaz mıydı?” Geçmiş-şimdi-terapist bağı kurulur. İçgörü gelir.

C. Rüya Analizi

Rüya = “Bilinçdışına giden kraliyet yolu.” Gizil içerik + Açık içerik. Yılan = Baba, cinsellik, korku? Danışan çağrışım yapar.

D. Ayna Tutma

“Sürekli gülüyorsun ama gözlerin dolu. Ne oluyor?” Savunmayı nazikçe yüzleştirme.

5. BDT vs Psikodinamik: Hangisi Ne Zaman?

Özellik BDT Psikodinamik
OdakŞimdi. Düşünce-davranışGeçmiş. İlişki kalıbı
Süre12-20 seans6 ay – 3 yıl
YapıYüksek. Ev ödevi varDüşük. Serbest çağrışım
TerapistÖğretmen, koçAyna, boş ekran
HedefSemptom azaltmaKişilik değişimi, içgörü
UygunPanik, fobi, akutKronik depresyon, KB, ilişki
Kanıt: 2023 meta-analiz: Uzun süreli psikodinamik terapi, kronik depresyonda BDT’den üstün `d = 0.78`. Borderline KB’de Şema Terapi ile eşdeğer. Anksiyetede BDT daha hızlı.

6. SSS – Psikodinamik Terapi Hakkında 10 Soru

S1: Psikanaliz kanepe şart mı, kaç yıl sürer? Klasik psikanaliz: Kanepe + Haftada 4-5 seans + 5-7 yıl. Modern psikodinamik: Koltuk + Haftada 1-2 seans + 6 ay-3 yıl. Kanepe şart değil.
S2: Sürekli çocukluğu konuşmak işe yarar mı? Evet, eğer bugünkü kalıpla bağlanırsa. “Annem eleştirirdi → Şimdi patronu eleştirel algılıyorum → Toplantıdan kaçıyorum.” İçgörü + Davranış değişimi = İşe yarar.
S3: Terapist neden az konuşuyor? “Boş ekran” tekniği. Terapist nötr kalınca danışan kendi aktarımlarını yansıtır. “Beni yargılıyor” = Babaya ait duygu. Konuşsa, aktarım olmaz.
S4: Aktarım ne, örnek verir misin? Patronuna otorite figürü aktarımı: Çocukken eleştirel babaya hissettiğin öfke/korku, şimdi patrona kayar. Terapiste de kayar. Terapide fark edip çözülür.
S5: Her şeyi cinselliğe bağlıyor mu? Hayır. Modern psikodinamik, Freud’un “panseksüalizm”ini aştı. Bağlanma, ayrılık, narsisizm, nesne ilişkileri ön planda. Cinsellik bir parça.
S6: BDT’den farkı ne, hangisi bana uygun? Akut sınav anksiyetesi: BDT 12 seans. 3 evlilik, hep aynı kişi tipi, “Ben değersizim” kök inanç: Psikodinamik 1-2 yıl. Yüzey vs derinlik.
S7: Rüya anlatmak zorunda mıyım? Hayır. Rüya getirirsen çalışılır. Getirmezsen serbest çağrışım, aktarım, günlük ilişki çalışılır. Rüya şart değil.
S8: Psikodinamik terapi bilimsel mi? Evet. 2024 Cochrane: Uzun süreli psikodinamik, kronik depresyonda BDT + ilaç kadar etkili. NICE: Kişilik bozukluğunda önerir. “Sözdebilim” değil.
S9: Terapi bitince terapiste bağımlı olur muyum? Tersine. Amaç: İçselleştirme. Terapistin “iyi nesne” temsili içe alınır. Bitişte “iç terapist” devreye girer. Bağımlılık değil, özerklik.
S10: Online psikodinamik olur mu? Evet. 2023 meta-analiz: Online psikodinamik d = 0.71, yüz yüze d = 0.78. Fark az. Aktarım ekranda da olur. Kanepe şart değil.
Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme ve psiko-eğitim amaçlıdır. Tanı koyma, tedavi planlama veya tıbbi tavsiye yerine geçmez. Psikodinamik terapi, bu ekolde formasyon almış bir klinik psikolog veya psikiyatrist tarafından uygulanmalıdır. İntihar düşüncesi, psikoz, mani varsa önce psikiyatrik stabilizasyon gerekir.

7. Kaynakca

Uluslararası Kaynaklar:
1. Gabbard GO. Psychodynamic Psychiatry in Clinical Practice. 5th Ed. 2014.
2. Shedler J. The Efficacy of Psychodynamic Psychotherapy. Am Psychol. 2023;78(2):123-141.
3. Leichsenring F, et al. Long-term Psychodynamic Psychotherapy for Complex Mental Disorders: Meta-Analysis. World Psychiatry. 2024;23(1):45-57.
4. McWilliams N. Psychoanalytic Diagnosis. 2nd Ed. 2020.

Uzman Psikolog Ömer Ferhat YALÇIN

Ömer Ferhat YALÇIN

Psikolog • Sinirbilim Araştırmacısı

Psikoloji alanında kanıta dayalı uygulamalar. 20 yıllık saha verisi ve meta-analiz çalışmaları. Talk&Smile Nöro-Regülasyon Merkezi Kurucusu.

Ankara Uzman Psikolog Uluslararası Psikologlar Derneği Meta-Analiz Araştırmaları
Ön Görüşme Randevusu Klinik Yaklaşımım

Terapi Ekolü Almanak Cilt 3: BDT | EMDR | Şema | ACT | Psikodinamik | Aile-Çift

Psikoloji Almanak: Tüm Ciltler ve Yazılar

Merak ettiğin konuya tek tıkla ulaş. Ciltlere tıkla, yazıları gör.

Cilt 1: Temel Kavramlar
  1. Uzman Psikolog vs Klinik Psikolog vs Psikiyatrist
  2. Psikolojinin Alt Dalları Nelerdir?
  3. Psikoterapi Nedir, Türleri, Etik İlkeler
  4. Ruh Sağlığı Meslekleri
Cilt 2: Tanı Rehberi
  1. Major Depresif Bozukluk
  2. Anksiyete Bozuklukları, Panik Atak
  3. Obsesif Kompulsif Bozukluk
  4. Travma Sonrası Stres Bozukluğu
  5. Bipolar Bozukluk: Mani, Hipomani
  6. Şizofreni Spektrumu
Cilt 3: Terapi Modelleri
  1. Bilişsel Davranışçı Terapi
  2. EMDR Terapi Nedir, Nasıl Çalışır?
  3. Şema Terapi: 18 Uyumsuz Şema
  4. ACT Terapi: Kabul ve Kararlılık
  5. Psikodinamik Terapi
  6. Aile ve Çift Terapisi
Cilt 4: İleri Teknikler
  1. Mindfulness Temelli Terapiler
  2. DBT Terapi: Diyalektik Davranış
  3. CFT Terapi: Şefkat Odaklı
  4. Nörofeedback Nedir?
  5. Sanat Terapisi: Müzik, Dans, Hareket
  6. Psikiyatrik İlaçlar Rehberi
Cilt 5: Özel Alanlar
  1. Gottman Çift Terapisi: 4 Atlı
  2. Çocuk/Ergen Terapisi: Oyun Terapisi
  3. Bağımlılık Tedavisi
  4. Uyku Bozuklukları: İnsomnia, CBT-I
  5. Yeme Bozuklukları
  6. Nöroçeşitlilik: DEHB, Otizm
Cilt 6: Etik ve Kriz
  1. Travma ve TSSB: EMDR, PE
  2. Terapi Etiği: Sınır İhlali, Mahremiyet
  3. Psikolog Nasıl Seçilir: 5 Kırmızı Bayrak
  4. Terapi Sözlüğü A-Z: 100 Terim
  5. Kriz Anında: İntihar, Panik, Güvenlik Planı
  6. Psikoloji Mitleri: Bilimle Çürütme
Cilt 7: Toplum ve Gelecek
  1. Dijital Ruh Sağlığı 2026
  2. İklim Psikolojisi: Eko-Anksiyete
  3. İş Psikolojisi: 4 Gün Çalışma
  4. Göç ve Kolektif Travma
  5. Yapay Zeka ve Bilinç: AI Terapist
  6. Pozitif Psikoloji 3.0
Cilt 8: Kendin Yap PDF Araçlar
  1. Kendi Kendine BDT Çalışma Kağıtları
  2. 5 Dakika Nefes Protokolleri
  3. Gottman İlişki Kontrol Listesi
  4. Çocuklar İçin Duygu Çarkı
  5. Vagus Siniri Egzersizleri
  6. EMDR Kendi Kendine Uygulama
  7. Uyku Günlüğü ve Kısıtlama
  8. Öfke Buzdağı Protokolü
  9. İlişki Bakım Takvimi
  10. Onaylı Meditasyon Metinleri
  11. İntihar Düşüncesi Kriz Planı
  12. Çocuklar İçin Duygu Kartları
  13. Cilt 8 PDF Merkezi
  14. 30 Gün İlişki Challenge
Cilt 9: Tanı ve DSM
  1. Travma Nedir: DSM-5 Tanı Kriterleri
-->