Psikoloji Destek Merkezi Ψ ψ 𝜓

Psikoloji Almanak - 2026 Yayında - Ücretsiz İncele -
Ana Sayfa
112

Kriz Anında Ne Yapmalı: İntihar Riski, Panik Atak, Güvenlik Planı [Almanac 2026]

İntihar düşüncesi, panik atak, psikoz anında ne yapmalı? Güvenlik planı şablonu. 112, 183 acil hat. Risk değerlendirme. Aile için ilk yardım.

Kriz Anında Ne Yapmalı: İntihar Riski, Panik Atak, Psikoz Protokolü

Özet: İntihar düşüncesi, panik atak, psikoz anında 10 dakika kritik. Güvenlik planı, 112, 183, ilk yardım. Aile ve danışan için net adımlar. APA 2024 + TPD kılavuzu.

Kriz Anında Ne Yapmalı: İntihar Riski, Panik Atak, Güvenlik Planı [Almanac 2026]

ACİL DURUMDA HEMEN ARA

Hayati Tehlike: 112

İntihar Hattı: 183 Sosyal Destek

Polis İmdat: 155

Bu yazıyı okumayı bırak. Ara.

1. İntihar Riski: Değerlendirme + Müdahale

1.1. Risk Seviyesi: 3 Soru Testi

SoruEvet İseRiskNe Yap
1. Düşünce: “Ölmek istiyorum” diyor mu? Evet Düşük-Orta Konuş. Yargılama. Yalnız bırakma. Psikiyatri randevu.
2. Plan: “Hap içeceğim” gibi yöntem var mı? Evet Yüksek 112 ara. Eşyaları kaldır: İlaç, bıçak, ip. Hastane.
3. Tarih + Araç: “Cuma gece 30 Xanax var” dedi mi? Evet Çok Yüksek 112 + Polis 155. Gözünü ayırma. Zorunlu yatış.

Kırmızı Bayrak: Bunlar Varsa 112 Şart

  • Elveda mesajı yazdı.
  • Eşyalarını dağıttı. “Bu sana kalsın.”
  • Ani sakinleşme: Karar verdi işareti.
  • “Siz olmadan daha iyi” dedi.
  • Alkol + İlaç + Plan.

1.2. NE YAPMA: 5 Ölümcül Hata

  1. “Yapma, günah” deme. Suçluluk ekler. Dinle: “Çok zorlanıyorsun.”
  2. “Söz ver yapmayacağına” deme. Söz tutamaz, suçluluk artar.
  3. Sır tutma. “Kimseye söylemem” dersen suç ortağı olursun. TCK 278.
  4. Yalnız bırakma. Tuvalete bile birlikte. 1 dakika yeter.
  5. “Abartıyorsun” deme. Küçümseme. İntihar bulaşıcı değil, konuşmak azaltır.

2. Güvenlik Planı: Stanley-Brown Modeli

Dünyada en kanıtlı intihar önleme aracı. İntihar riski olan herkesin cebinde olmalı. Yazdır, doldur.

GÜVENLİK PLANIM – 6 Adım

  1. Uyarı İşaretlerim: Kriz geleceğini nasıl anlarım?
    Örn: Uyuyamıyorum, “kimse beni sevmiyor” düşüncesi, içime kapanma.
  2. Baş Etme – Tek Başına: İlaç/alkol olmadan ne yaparım?
    Örn: Duş al, 10 dk yürü, nefes 4-7-8, müzik aç, yaz.
  3. İnsanlar + Ortam: Kimi arayabilirim, nereye gidebilirim?
    Örn: Ayşe’yi ara, parka git, kedi videoları.
  4. Krizde Arayacağım 3 Kişi: İsim + Tel.
    Örn: 1. Annem 05xx, 2. Kardeş 05xx, 3. Psikolog 05xx
  5. Profesyonel Yardım:
    Psikiyatrist: Dr. X 0312..., 112 Acil, 183 Sosyal Destek, En yakın EAH Acil Psikiyatri
  6. Ortamı Güvenli Yap:
    İlaçları kilitle/kaldır. Bıçak, ip, silah yok. Alkolü dök. Araba anahtarı ver.
📄 Bu Planı Yazdır
Önemli: Güvenlik planı intihar anında düşünülmez. İyi günde doldur. Cüzdana koy. Telefon ekran görüntüsü al.

3. Panik Atak Anında: 90 Saniye Protokolü

3.1. Panik Atak Belirtileri

Çarpıntı, nefes darlığı, “ölüyorum” hissi, uyuşma, terleme, baş dönmesi. 10 dk zirve, 30 dk söner. Öldürmez. Kalp krizi değil.

3.2. 4-7-8 Nefes + 5-4-3-2-1 Topraklama

  1. Dur: “Panik atak. Tehlikeli değil. Geçecek.” Sesli söyle.
  2. Nefes: 4 sn al, 7 sn tut, 8 sn ver. 4 tur. CO2 dengeler.
  3. Toprakla 5-4-3-2-1: 5 gördüğün, 4 dokunduğun, 3 duyduğun, 2 kokladığın, 1 tattığın. Beyni şimdiye getir.
  4. Kaçma: AVM’de geldiyse çıkma. Kal. Beyin “tehlikeli değil” öğrenir. Kaçarsan fobi olur.
  5. Soğuk: Bileğe soğuk su, buz tut. Vagus siniri sakinleşir.

112 Ne Zaman?

Panik atak 30 dk geçmedi + Göğüs ağrısı + Kusma + Bilinç bulanık = Kalp olabilir. 112 ara. Panik %99, kalp %1. Riske atma.

4. Psikoz Atağı: Gerçeklik Kopması

4.1. Belirtiler

  • Halüsinasyon: Ses duyma, görüntü görme. “Beni takip ediyorlar.”
  • Sanrı: “TV’den mesaj yolluyorlar.” Mantık yok.
  • Dağınık konuşma: Konudan konuya atlama.
  • Ajitasyon: Saldırganlık, kendine zarar.

4.2. İlk Yardım

  1. Güvenlik: Kesici, delici uzaklaştır. Sakin oda.
  2. Tartışma: “Ses yok” deme. “Korktuğunu görüyorum” de. Sanrıyı besleme, inkâr etme.
  3. Basit Dil: “Ben Ayşe. Güvendesin. Hastaneye gidelim.”
  4. 112: Psikoz acil. Zorunlu yatış gerekebilir. 1 saat içinde.
  5. İlaç: Kendi ilacını verme. Doktor değil.

5. Aile İçin: Kriz Çantası Hazırla

DurumÇantada Ne OlsunNe Yap
İntihar Riski Güvenlik planı, 112-183 numara, ilaç listesi, psikiyatrist tel Yalnız bırakma. Konuş. 112.
Panik Atak Kağıt torba, su, buz, lavanta yağı, 5-4-3-2-1 kartı Nefes. Toprakla. “Geçecek” de. Kaçırma.
Psikoz Sakin oda, battaniye, su, hastane adresi Tartışma. 112. Sakin kal.
Madde Krizi Temiz su, şeker, ıslak havlu, 112 Solunum bak. Yan yatır. 112. Kusarsa boğulmasın.

6. SSS – 10 Kritik Soru

S1: “Ölmek istiyorum” diyen birine ne demeliyim?

“Anlat, dinliyorum. Çok zor olmalı. Yalnız değilsin. Birlikte yardım bulalım. 183’ü arayalım mı?” Yargılama, akıl verme. Dinle + Bağla.

S2: İntihardan bahsetmek teşvik eder mi?

Hayır. Mit. Konuşmak riski %40 azaltır. “İntihar düşünüyor musun?” sor. Net sor, net cevap al.

S3: Zorla hastaneye yatırabilir miyim?

Evet. Kendine/tehlikesi varsa Sulh Hukuk + 112 ile zorunlu yatış. 48 saat gözlem. TCK 432.

S4: Panik atak geçirene tokat atılır mı?

Hayır. Şiddet. Nefes yaptır, su ver, sakin kal. “Geçiyor, güvendesin” de.

S5: Psikoz hastası saldırır mı?

%95 saldırmaz. Korkar. Sakin yaklaş. Köşeye sıkıştırma. 112 çağır. “Seni incitmeyeceğim” de.

S6: Güvenlik planı işe yarar mı?

Evet. JAMA 2018: Plan kullananlarda intihar girişimi %50 az. Cebinde taşı.

S7: Çocuğum “ölmek istiyorum” dedi. Ne yapayım?

Ciddiye al. Yaş fark etmez. 8 yaş da olur. 1. Dinle. 2. Çocuk psikiyatri 182 MHRS. 3. Okul PDR bildir. 4. Yalnız bırakma. 5. 183 ara.

S8: İntihar eden kişi bencil mi?

Hayır. Beyin hastalığı. Acı dayanılmaz. “Kurtulmak” istiyor, “canını almak” değil. Damgalama.

S9: Alkol + ilaç aldı. Ne yapayım?

112 acil. Kusarsa yan çevir. Solunum durursa kalp masajı. Bekleme. 1 saat altın.

S10: Kriz geçti. Sonra ne?

24 saat içinde psikiyatri. Güvenlik planı güncelle. Tetikleyici neydi? Terapi şart. Tekrar %60.

7. Sorumluluk Reddi

YASAL UYARI

Bu yazı ilk yardım bilgisi. Tıbbi teşhis/tedavi değil. Kriz anında 112, 183, 155 ara. Bekleme. Yazar sorumluluk kabul etmez. Hayat kurtarmak için paylaş.

8. Kaynakça

  1. Stanley B, Brown GK. Safety Planning Intervention. 2012. JAMA Psychiatry.
  2. APA. Practice Guideline for Suicide Prevention. 2024.
  3. NICE. Self-harm: Assessment, Management. NG225. 2022.
  4. TPD. Krize Müdahale Kılavuzu. 2020.
  5. Türkiye Psikiyatri Derneği. İntihar Önleme. 2023.

Almanac 2026 Cilt 6 – Yazı 5 Tamamlandı. Sıradaki: Psikoloji Mitleri.

Psikoloji Almanak: Tüm Ciltler ve Yazılar

Merak ettiğin konuya tek tıkla ulaş. Ciltlere tıkla, yazıları gör.

Cilt 1: Temel Kavramlar
  1. Uzman Psikolog vs Klinik Psikolog vs Psikiyatrist
  2. Psikolojinin Alt Dalları Nelerdir?
  3. Psikoterapi Nedir, Türleri, Etik İlkeler
  4. Ruh Sağlığı Meslekleri
Cilt 2: Tanı Rehberi
  1. Major Depresif Bozukluk
  2. Anksiyete Bozuklukları, Panik Atak
  3. Obsesif Kompulsif Bozukluk
  4. Travma Sonrası Stres Bozukluğu
  5. Bipolar Bozukluk: Mani, Hipomani
  6. Şizofreni Spektrumu
Cilt 3: Terapi Modelleri
  1. Bilişsel Davranışçı Terapi
  2. EMDR Terapi Nedir, Nasıl Çalışır?
  3. Şema Terapi: 18 Uyumsuz Şema
  4. ACT Terapi: Kabul ve Kararlılık
  5. Psikodinamik Terapi
  6. Aile ve Çift Terapisi
Cilt 4: İleri Teknikler
  1. Mindfulness Temelli Terapiler
  2. DBT Terapi: Diyalektik Davranış
  3. CFT Terapi: Şefkat Odaklı
  4. Nörofeedback Nedir?
  5. Sanat Terapisi: Müzik, Dans, Hareket
  6. Psikiyatrik İlaçlar Rehberi
Cilt 5: Özel Alanlar
  1. Gottman Çift Terapisi: 4 Atlı
  2. Çocuk/Ergen Terapisi: Oyun Terapisi
  3. Bağımlılık Tedavisi
  4. Uyku Bozuklukları: İnsomnia, CBT-I
  5. Yeme Bozuklukları
  6. Nöroçeşitlilik: DEHB, Otizm
Cilt 6: Etik ve Kriz
  1. Travma ve TSSB: EMDR, PE
  2. Terapi Etiği: Sınır İhlali, Mahremiyet
  3. Psikolog Nasıl Seçilir: 5 Kırmızı Bayrak
  4. Terapi Sözlüğü A-Z: 100 Terim
  5. Kriz Anında: İntihar, Panik, Güvenlik Planı
  6. Psikoloji Mitleri: Bilimle Çürütme
Cilt 7: Toplum ve Gelecek
  1. Dijital Ruh Sağlığı 2026
  2. İklim Psikolojisi: Eko-Anksiyete
  3. İş Psikolojisi: 4 Gün Çalışma
  4. Göç ve Kolektif Travma
  5. Yapay Zeka ve Bilinç: AI Terapist
  6. Pozitif Psikoloji 3.0
Cilt 8: Kendin Yap PDF Araçlar
  1. Kendi Kendine BDT Çalışma Kağıtları
  2. 5 Dakika Nefes Protokolleri
  3. Gottman İlişki Kontrol Listesi
  4. Çocuklar İçin Duygu Çarkı
  5. Vagus Siniri Egzersizleri
  6. EMDR Kendi Kendine Uygulama
  7. Uyku Günlüğü ve Kısıtlama
  8. Öfke Buzdağı Protokolü
  9. İlişki Bakım Takvimi
  10. Onaylı Meditasyon Metinleri
  11. İntihar Düşüncesi Kriz Planı
  12. Çocuklar İçin Duygu Kartları
  13. Cilt 8 PDF Merkezi
  14. 30 Gün İlişki Challenge
Cilt 9: Tanı ve DSM
  1. Travma Nedir: DSM-5 Tanı Kriterleri
-->