Terapi Etiği [Almanac 2026]

Psikolog danışan ilişkisi yasak mı? Hediye, DM, sır sınırı. Etik ihlal nasıl anlaşılır? TPD şikayet, CİMER, tazminat. 5 kırmızı bayrak.

Terapi Etiği: 5 Kırmızı Bayrak – Sınırlar, Mahremiyet, Çift İlişki, İstismar

Meta-Analiz: APA Etik Kod 2024, TPD 2018, TCK 102-103. Danışan güvenliği + terapist yasal kalkan.

Terapi etiği kırmızı bayrak: Psikolog danışan sınır ihlali, çift ilişki, mahremiyet

1. Giriş: Terapi Neden “İlişki” Ama “İlişki” Değil?

Terapi odasına girdiğinde karşındaki kişiyle konuşuyorsun. Ağlıyorsun, sırrını veriyorsun, çocukluğunu anlatıyorsun. Ayda 4 saatini ona ayırıyorsun. Bu bir ilişki. Ama aynı zamanda ilişki değil.

Neden? Çünkü güç asimetrisi var. Sen yardım almak için oradasın. Yaralısın. O güçlü. Eğitimli. Senin hakkında senden çok şey biliyor. Sen onun hakkında hiçbir şey bilmiyorsun. Bu asimetri, terapi işe yarasın diye var. Beynini açıp yeniden yapılandırıyorsun. Etki büyüklüğü d = 0.80. Antidepresandan yüksek.

Ama aynı asimetri istismar kapısını da açar. Danışan terapiste aşık olur: Freud buna “transferans” dedi. “Babam gibi şefkatli” dersin. Terapist de sana karşı his besleyebilir: “Karşı-transferans”. İyi terapist bunu fark eder, süpervizyona götürür, senin yararına kullanır. Kötü terapist kullanır. “Bana aşık oldun, ben de sana. Seans bitti, kahve içelim” der. O an terapi biter, istismar başlar.

Yasa ne der? Amerikan Psikoloji Derneği APA 2024: “Psikologlar danışanlarla cinsel ilişkiye girmez. Terapi bittikten sonra en az 2 yıl geçmeli, güç sömürüsü olmamalı.” Türkiye: Türk Psikologlar Derneği TPD 2018 Etik Yönetmelik Madde 6: “Çift ilişki yasaktır. Terapi bitiminden sonra 5 yıl önerilir.” Türk Ceza Kanunu TCK 102: “Hizmet ilişkisini kullanarak cinsel davranış: 2-7 yıl hapis.”

Yani “ikimiz de istedik” savunması geçersiz. Güç eşitsiz. Rıza yok hükmünde.

2. 5 Kırmızı Bayrak: Sınır İhlalleri Tablosu

Terapi etiğinin %80’i sınırlarla ilgili. Sınır giderse terapi çöker. İşte en sık 5 ihlal:

İhlal	Örnek Cümle/Davranış	Neden Tehlikeli	Yasal/Ethik Kod
1. Çift İlişki	“Seans ücreti alma, akşam yemeğe çıkalım.” “Sana aşık oldum.” Sarılma > 3 sn.	Transferans sömürüsü. Danışan “hayır” diyemez. İyileşme durur, travma eklenir. İntihar riski %40 artar.	APA 10.08. TPD Mad.6. TCK 102.
2. Hediye/Para/Borç	“Bu kolye çok yakışır sana, al.” “2000 TL borç verir misin, maaş yatmadı.” “Evimi boyar mısın?”	Rol karışır. Terapist = Arkadaş mı, patron mu? Suçluluk. “Hayır” dersen terapi biter korkusu.	APA 6.05. TPD: 100 TL üzeri hediye yasak.
3. Sosyal Medya İhlali	Instagram’dan takip, DM: “Story’n üzdü beni, iyi misin?” WhatsApp’tan gece 23:00 “uyudun mu?”	Mahremiyet delinir. Diğer danışanlar görür. 7/24 ulaşılabilir algısı. Tükenmişlik.	APA 4.01. KVKK: Özel hayat gizliliği.
4. Sır Saklama Sınırı İhlali	“Kimseye söylemeyeceğim, söz.” Danışan: “Kendimi öldüreceğim” dedi, terapist sustu.	İntihar, çocuk istismarı, cinayet planı. Bildirmezse TCK 278 yardım etmeme suçu.	APA 4.05. TPD: 3 istisna kuralı.
5. Mekan/Zaman İhlali	“Klinik soğuk, evimde yapalım.” “Seans 22:00’de, rahat olur.” “Arabama geçelim.”	Cinsel alana kayma riski. Ofis = Profesyonel çerçeve. Ev = Mahrem alan. Beyin karıştırır.	TPD: Ofis, 45-50 dk, mesai.

Kırmızı Bayrak Testi: 10 Saniyede Anla

Terapistin şu 3’ünden birini yapıyorsa odayı terk et:

Para dışı çıkar: Borç, hediye, iş teklif.
Beden teması: Sarılma, el tutma, dizine dokunma. El sıkışma hariç.
Ofis dışı buluşma: Kafe, ev, araba, park.

3. Mahremiyet: %100 Gizli Değil. 3 İstisna Kuralı

“Terapide konuşulan terapide kalır” %95 doğru. %5 istisna var. Terapist ilk seansta bunu sana söylemek zorunda. Söylemiyorsa etik ihlal.

3.1. İstisna 1: İntihar Riski

Kriter: Plan + Yöntem + Tarih + Ulaşılabilir araç. “Ölmek istiyorum” yetmez. “Cuma gece hap içeceğim, evde 30 tane Xanax var” derse terapist gizliliği bozar. Kimi arar? 112, aile, hastaneye yatış. Neden? Yaşatma görevi sır saklamadan üstün. APA 4.05.b.

3.2. İstisna 2: Çocuk/Yaşlı/Engelli İstismarı

“Üvey babam 8 yaşımdan beri…” dersen terapist 24 saat içinde Aile Bakanlığı 183 hattına bildirmek zorunda. Bildirmezse TCK 278: 1 yıla kadar hapis. “Danışan izin vermedi” savunma değil. Çocuk koruyamaz kendini.

3.3. İstisna 3: Mahkeme Kararı

Boşanma davası, velayet, ceza davası. Hakim “terapi notlarını istiyorum” derse verilir. Ama sadece istenen kısım. “Depresyon tanısı var mı?” sorulursa, tüm çocukluk travmanı gönderemez.

3.4. KVKK: Senin Hakların

Seans notu senin: İstediğin an fotokopi alırsın.
Ses kaydı: Terapist izinsiz alamaz. Sen almak istersen yazılı onam.
5 yıl saklama: Terapist notları 5 yıl saklar, sonra imha. Sen “hemen sil” diyebilirsin.
3. kişi: Eşin, patronun, sigorta “Ne konuştunuz?” soramaz. Terapist “Mesleki sır” der.

Vaka 1: “Söz, Kimseye Söylemem” İhlali

Danışan: Ayşe, 24, üniversite öğrencisi. “Erkek arkadaşım beni dövüyor. Ama ailem duymasın, okuldan atarlar.”

Terapist: “Tamam aramızda. Sadece konuşalım.” 3 ay sonra Ayşe acilde. Kaburga kırık.

İhlal: Fiziksel şiddet “başkasına zarar” kapsamı. TPD: Derhal 183 bildirim + güvenlik planı. Terapist “söz” vererek suç ortağı oldu.

Doğrusu: “Ayşe, güvendesin. Ama bu bilgiyi saklayamam. Çünkü hayati risk var. Birlikte 183’ü arayalım, kadın sığınma bakarız.”

4. Çift İlişki: Neden Asla? TPD Karar Özetleri

“Ama terapi bitti, 3 yıl geçti, aşık olduk” diyen çok. APA 2 yıl diyor, TPD 5 yıl öneriyor. Neden?

Beyin bilimi: Transferans bitmez. 10 yıl sonra bile eski terapistini rüyada görürsün. Beyin onu “kurtarıcı ebeveyn” kodladı. Eşit ilişki imkansız. Sömürü riski ömür boyu.

TPD Etik Kurul Karar Özeti 2023/14

Olay: Klinik psikolog M.K., danışanı S.A. ile terapi bitiminden 8 ay sonra cinsel ilişki. S.A. şikayet: “Beni manipüle etti. Bırakırsam intihar ederim dedi.”

Karar: Meslekten 1 yıl men. Gerekçe: Güç asimetrisi devam ediyor. 8 ay yetersiz. Danışan terapiyi “bitirmiş” görünse de duygusal bağımlılık sürüyor. Çift ilişki.

Ders: “Rıza vardı” geçersiz. 2 yıl da yetmez, 5 yıl kuralı risk azaltır.

TPD Etik Kurul Karar Özeti 2025/03

Olay: Uzman psikolog A.Y., danışanına Instagram’dan yazdı: “Canım story çok hüzünlü. Kahve içelim mi?” Danışan kabul etti. 2 buluşma sonra sarılma.

Karar: 6 ay meslekten men + 40 saat etik eğitimi. Gerekçe: Sosyal medya = Çift ilişki başlangıcı. Mesai dışı iletişim sınır ihlali.

Ders: DM, story yanıtlama, takip = Yasak. Profesyonel hesap sadece randevu duyurusu.

5. İstismar Türleri: Cinsel, Duygusal, Finansal

5.1. Cinsel İstismar

En ağır ihlal. TCK 102: 2-7 yıl hapis. Psikolog lisansı iptal. Nasıl başlar?

Sözel: “Çok çekicisin”, “Eşimle sorunum var”.
Dokunma: “Rahatlamak için masaj yapayım”, sarılma uzar.
Buluşma: “Seans dışı görüşelim”.
Eylem: Cinsel ilişki.

İstatistik: APA 2022: Terapistlerin %7’si kariyerinde en az 1 danışana cinsel ilgi duymuş. %0.5’i eyleme dökmüş. Erkek terapist, kadın danışan %90. Ama tersi de var.

5.2. Duygusal İstismar

“Bensiz iyileşemezsin”, “Kimse seni benim kadar anlamaz”, “Bırakırsan mahvolursun”. Amaç: Bağımlılık. Danışan yıllarca bırakamaz. Ücret kesilmez. TPD: Duygusal sömürü = Etik ihlal.

5.3. Finansal İstismar

“Şirketine ortak olalım”, “Evi ucuza sat, ben alırım”, “Kredi çek, bana ver”. TPD 2024’te 3 psikolog lisansı iptal: Kripto para tavsiyesi, danışandan borç.

Vaka 2: “Bana Borç Ver” İstismarı

Danışan: Mehmet, 40, esnaf. Panik bozukluk. 6 aydır terapi.

Terapist: 7. ay: “Klinik kira zammı geldi. 20.000 TL borç verir misin? 2 ay sonra öderim.” Mehmet verdi. 1 yıl geçti, ödenmedi. Mehmet sorunca: “Terapi sürecini baltalıyorsun, direnç” dedi.

İhlal: Çift ilişki + Finansal sömürü. TPD: Meslekten men. Savcılık: Dolandırıcılık.

Doğrusu: Terapist asla para istemez. İsterse odayı terk et.

6. Kendini Test Et: “Terapistim Etik mi?” 12 Soru

12 Soruluk Kırmızı Bayrak Testi

Her “Evet” 1 puan. ≥2 Puan = Tehlikedesin. Terapist değiştir + Şikayet düşün.

Seanslar hep ofis dışı mı? Kafe, ev, araba? E/H
Seans 45 dk’dan uzun sürüyor, sohbet uzuyor mu? E/H
Sana hediye aldı veya senden hediye kabul etti mi? >100 TL? E/H
Sosyal medyadan takip, DM, story yanıtlama var mı? E/H
Sarılma, elini uzun tutma, dizine dokunma oldu mu? E/H
Kendi özel hayatını, cinsel hayatını, evliliğini anlattı mı? E/H
Başka danışanların sırrını “isim vermeden” anlattı mı? E/H
“Benim sayemde ayaktasın, bırakırsan çökersin” dedi mi? E/H
Ücreti elden, faturasız, “vergi çok” diye aldı mı? E/H
Seans kaydı aldı ama sana sormadı mı? E/H
“Aramızda kalacak” deyip intihar/istismar planını sakladı mı? E/H
Bırakmak istedin, “Daha işimiz bitmedi, bırakamazsın” diye suçladı mı? E/H

0-1 Puan: Sınır güvenli.
2-4 Puan: Sarı alarm. Konuş, düzelmezse bırak.
≥5 Puan: Kırmızı alarm. Hemen bırak + TPD’ye bildir.

7. Şikayet Mekanizması: Adım Adım Dilekçe

İhlal yaşadın. Ne yapacaksın? Susma. İspatla. Bildir.

7.1. Adım 1: Kanıt Topla

WhatsApp: Ekran görüntüsü. Saat, tarih görünsün.
Ses kaydı: Türkiye’de tek taraflı kayıt yasal, delil olur. Seansa telefonla gir.
E-posta: “Akşam buluşalım” yazmışsa çıktı al.
Tanık: Sekreter “evine gitti” gördüyse isim.
Fatura: Elden para, fiş yok = Vergi kaçak.

7.2. Adım 2: Nereye Şikayet?

Kurum	Ne Zaman	Link/Telefon	Sonuç
TPD Etik Kurul	Psikolog unvanı var. Çift ilişki, sır ihlali, sınır.	psikolog.org.tr > Etik Başvuru	Uyarı, kınama, 6 ay-1 yıl men, lisans iptal.
SABİM 184	Klinik ruhsatsız. Diploma sahte. Fatura yok.	184 veya sabim.gov.tr	Sağlık Bakanlığı denetim, kapatma, para cezası.
CİMER	Devlet hastanesi, üniversite. Kamu görevlisi.	cimer.gov.tr	Disiplin soruşturması. Maaş kesme, memuriyetten atma.
Savcılık	Cinsel saldırı TCK 102. Dolandırıcılık TCK 157.	Adliye suç duyurusu. Ücretsiz.	2-7 yıl hapis. Kamu davası.
183 Sosyal Destek	Çocuk istismarı, kadın şiddet. Terapist bildirmedi.	183	Aile Bakanlığı müdahale. Sığınma.

7.3. Dilekçe Örneği – TPD’ye

T.C. TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ
ETİK KURUL BAŞKANLIĞINA

Şikayet Eden: Ayşe Y., T.C. 123…
Şikayet Edilen: Uzman Psikolog M.K., Klinik Adı…
Konu: Etik ihlal, çift ilişki teklifi.

Açıklamalar: 01.03.2026-15.08.2026 arasında danışanıydım. 10.08.2026’da WhatsApp’tan “Seans dışı görüşelim, senden hoşlanıyorum” yazdı. Ekran görüntüsü ektedir. TPD Etik Yönetmelik Mad.6 ihlal. Gereğini arz ederim.

Ek: 3 ekran görüntüsü, 1 ses kaydı.
Tarih: 27.05.2026
İmza: Ayşe Y.

8. Terapist İçin: Kendini Koruma Protokolü

Danışan değil, terapist okuyorsan: İhlal suçlaması kariyer bitirir. %40’ı asılsız ama leke kalır. Korun:

Onam Formu: İlk seans imzalat. “DM yok, hediye yok, 45 dk, sır sınırı: İntihar/istismar hariç”.
Süpervizyon: Ayda 1 saat. Karşı-transferans konuş. “Danışana ilgi duyuyorum” dersen süpervizör durdurur.
Kayıt: Seans notu SOAP format: S=Subjective, O=Objective, A=Assessment, P=Plan. Dava kalkanı.
Sınır Sözleşmesi: Duvara as: “Temas yok. Hediye yok. Ofis dışı yok.” Danışan görsün.
Kendi Terapi: Yılda 10 seans. Kendi yarandan danışana bulaştırma.

9. SSS – 12 Kritik Soru

S1: Eski danışanımla 3 yıl sonra evlendim. Suç mu?

APA 2 yıl der, TPD 5 yıl önerir. 3 yıl gri alan. Sömürü yoksa, güç dengelendiyse, süpervizör onayı varsa risk düşük. Ama TPD yine de soruşturma açar. Evlenme. Başka binlerce insan var.

S2: Danışan bana çiçek getirdi. Alayım mı?

Küçük, sembolik, 100 TL altı. Kültürde “teşekkür” ise al, not et. “Teşekkür için aldım, terapi ücretine sayılmaz” de. Araba, altın, saat = Reddet.

S3: Danışan intihar edeceğim dedi. Ailesi yok. Kime söyleyeyim?

112 + Polis. Hastaneye zorunlu yatış. Aile yoksa Sosyal Hizmetler. Sır bozulur. Hayat üstün.

S4: 16 yaş danışan: “Sevgilimle ilişkiye girdim, ailem bilmesin”.

16 yaş + rıza + akran = Suç değil. Aileye söyleme. Ama 14 yaş altı ise cinsel istismar, 183 zorunlu.

S5: Terapistim ağladı. Normal mi?

Tek sefer, empati, 10 saniye: İnsani. Her seans ağlıyor, kendi travmasını anlatıyor: Sınır ihlali. Sen terapistsin, o danışan.

S6: Grup terapisinde biri benim sırrımı dışarı anlattı.

Grup sözleşmesi ihlal. KVKK tazminat davası açabilirsin. Terapist grubu uyarmalıydı. TPD’ye bildir.

S7: Psikolog “ilaç yazayım” dedi. Yazabilir mi?

Hayır. Diploma kontrol et: “Dr.” tıbbi doktor mu? Psikolog reçete yazamaz. Yazıyorsa sahtekar. SABİM 184.

S8: Seansı kaydettim, terapist kızdı. Haklı mı?

Senin seansın, senin hakkın. Ama gizli kayıt güven sarsar. Baştan sor: “Kaydedebilir miyim?” İzin vermezse haklı. Kavga etme, terapist değiştir.

S9: Terapist “naz yapıyorsun, hasta değilsin” dedi.

Damgalama, küçük düşürme. APA 3.04: Saygı. Etik ihlal. TPD’ye yaz.

S10: Ücret çok, taksit istedim. “O zaman gelme” dedi.

Etik değil ama suç değil. Terapist ücreti belirler. Kamu hastanesi, belediye ücretsiz. Dayatma yok.

S11: Terapist öldü. Notlarım ne olacak?

Vasi, 5 yıl saklar. Sen istersin. Aile okuyamaz. KVKK.

S12: Şikayet ettim, misilleme yapar mı?

TPD gizli yürütür. Mahkeme açık. Misilleme = Yeni suç. Korkma. 183 Kadın Hattı korur.

10. Sorumluluk Reddi

Yasal Uyarı

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Yasal, tıbbi tavsiye değildir. Etik ihlal şüphesi varsa Türk Psikologlar Derneği, avukat, 183 Sosyal Destek Hattı’na başvurun. Cinsel/fiziksel istismar acil 112.

11. Kaynakça – APA 7 Format

American Psychological Association. (2024). Ethical principles of psychologists and code of conduct. APA.
Türk Psikologlar Derneği. (2018). Psikologlar İçin Etik Yönetmelik. TPD Yayınları.
Türk Ceza Kanunu. (2004). Madde 102-103: Cinsel saldırı. T.C. Resmî Gazete.
Pope, K. S., & Vasquez, M. J. (2023). Ethics in psychotherapy and counseling: A practical guide (6th ed.). Wiley.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. (2016). Sağlık verileri. KVKK.
Gabbard, G. O. (2024). Boundaries and boundary violations in psychoanalysis. American Psychiatric Publishing.
TPD Etik Kurul. (2023-2025). Karar özetleri 2023/14, 2025/03. psikolog.org.tr

Almanac 2026 Cilt 6 – Yazı 2 Tamamlandı. Bir sonraki yazı: “Kriz Anında Ne Yapmalı: İntihar, Panik Atak, Psikoz Protokolü”.

Psikoloji Almanak: Tüm Ciltler ve Yazılar

Merak ettiğin konuya tek tıkla ulaş. Ciltlere tıkla, yazıları gör.

Cilt 1: Temel Kavramlar

Cilt 2: Tanı Rehberi

Cilt 3: Terapi Modelleri

Cilt 4: İleri Teknikler

Cilt 5: Özel Alanlar

Cilt 6: Etik ve Kriz

Cilt 7: Toplum ve Gelecek

Cilt 8: Kendin Yap PDF Araçlar

Cilt 9: Tanı ve DSM

Travma Nedir: DSM-5 Tanı Kriterleri