İntihar Düşüncesi Kriz Planı: Güvenlik Planı Formu + Acil Buton 112 - Psikoloji Almanak 2026
Kriz Planı: İntihar Düşüncesi Acil Protokolü 2026 [Stanford + WHO + TPD]
1. İntihar Düşüncesi Nedir? Beyin Tünel Vizyonu
İntihar düşüncesi suç değil, zayıflık değil. Beyin kimyası + psikolojik acı + tünel vizyonu. Prefrontal korteks kapanır, amigdala bağırır: “Tek çıkış”. Yanlış. Çıkış çok.
| Mit | Gerçek 2026 | Ne Yapmalı |
|---|---|---|
| İntihardan bahseden yapmaz | Yanlış. %80’i önceden söyler/imada bulunur. “Sizsiz daha iyi olursunuz”. | Ciddiye al. Sor: “Ölmeyi düşünüyor musun? Planın var mı?” Sormak tetiklemez, kurtarır. |
| Bir kez düşünürse hep düşünür | Yanlış. %90 tek atak. Tedavi ile geçer. Grip gibi. | Psikiyatri + Terapi. 8 hafta. Beyin kimyası düzelir. |
| İntihar bencillik, günah | Yanlış. Beyin hastalığı. Acı eşiği. “Herkes kurtulur” sanır. Mantık yok. | Yargılama. Hastane. Tıpkı kalp krizi. Dua + Tedavi. |
| Konuşursak akıllarına sokarız | Yanlış. Sormak riski %31 azaltır. Rahatlatır: “Sonunda biri anladı”. | Doğrudan sor. Kaçamak yok: “Kendine zarar vermeyi düşünüyor musun?” |
| Dindar intihar etmez | Yanlış. Herkes risk altında. Din koruyucu ama yetmez. | İman + İlaç + Terapi. Peygamber: “Tedavi olun”. |
2. 6 Adım Güvenlik Planı: Stanford Protokolü İnteraktif
Bu planı **kriz yokken** doldur. Telefonuna kaydet. Ekran görüntüsü al. Yazdır cüzdanına koy. Kriz anında beyin durur, plan konuşur.
Kişisel Güvenlik Planım 2026 – Gizli Kalır
Güvenlik Planım 2026 – Hayat Sigortam
3. Krize Dayanma Becerileri: DBT TIPP Protokolü
İntihar dürtüsü 10-20 dk sürer. Dalga. Bu 4 beceri dürtüyü kırar. Beyni şokla, reset at.
| Harf | Teknik | Nasıl Yapılır | Bilim |
|---|---|---|---|
| T | Sıcaklık Temperature | Yüzüne buz tut 30 sn. Veya soğuk duş. Dalış refleksi. | Vagus siniri aktive. Kalp atışı 15 atım düşer. Panik kırılır. |
| I | Yoğun Egzersiz Intense | 1 dk yerinde koş, zıpla, şınav. Nefes nefese. | Adrenalin yakılır. Enerji boşalır. Endorfin. |
| P | Yavaş Nefes Paced | 4 sn al, 7 sn tut, 8 sn ver. 4 tur. | Parasempatik. Kortizol %25 düşer. PFC açılır. |
| P | Gevşeme Progressive | Yumruk sık 5 sn, bırak. Tüm beden: Ayak → Yüz. | Kas = Zihin. Kas gevşer, zihin gevşer. |
4. Yakınım İntihar Düşünüyor: QPR Protokolü – Ne Yapmalıyım?
P – Persuade İkna Et: “Yardım alalım. Seninleyim. Yalnız değilsin. Söz veriyorum, bırakmam. Bu geçer. Beyin hastalığı, suç değil.” Umudu aşılamak.
R – Refer Yönlendir: 112 ara. Veya acil psikiyatriye götür. Yalnız bırakma. Silah, ilaç, ip, bıçak uzaklaştır. Araba anahtarı al. Gece nöbet tut.
YASAKLAR: “Yapma günah” deme. “Beni düşün” deme. “Abartıyorsun” deme. “Söz ver yapmayacaksın” deme. Söz tutmaz, suçluluk eklenir. Tartışma. Dinle.
5. İntihar Girişimi Sonrası: İlk 72 Saat Protokolü
Kurtuldu. Şimdi ne olacak? En riskli 72 saat. %50 tekrar dener.
| Zaman | Yapılacak | Yasak |
|---|---|---|
| 0-24 Saat | Acil psikiyatri. Yalnız bırakma. 24 saat nöbet. Sakin oda. Yargılama. “İyisin” deme. Dinle. | “Neden yaptın”, “Bizi düşünmedin mi”, “Günah” deme. Sorgu yasak. |
| 24-48 Saat | Psikiyatrist ilaç başlar. Güvenlik planı yap. Tetikleyici uzaklaştır. Uyku düzeni. | Alkol, esrar, yalnızlık. “Geçti bitti” deme. Geçmedi. |
| 48-72 Saat | Terapi randevusu al. Yakın takip planı. Günlük 3 arama. İşe/okula dönme. | “Artık iyisin” deme. İz bırakır. 1 yıl risk var. |
6. SSS – Kriz Planı 2026: 20 Soru
Düşünce günah değil. Hastalık. Beyin serotonin, noradrenalin düşüklüğü. Tıpkı şeker, tansiyon. Tedavi farz. Peygamber: “Tedavi olun, Allah şifasız dert yaratmadı.” İntihar haram ama hasta mesul değil. Tedavi ol, yaşa. Diyanet 2023: “Hasta tedavi olmalı, günah değil” fetva.
183 ara, anonim. TC istemez. Aileye anlatma zorunluluğun yok. KVKK: Hastane patrona söyleyemez, suç. İşten atarsa dava aç, kazanırsın. Damgalanma 2026’da azaldı. Cesur ol. Ölüme vs damga? Yaşa.
HEMEN 112. Kusmaya çalışma, süt içme, yoğurt yeme. Ne içtiğini söyle: İsim, kaç tane, alkol var mı. Zaman = Hayat. 1 saat altın. Pişmanlık = Yaşamak istiyorsun. Koş. Ambulans kapıda. Korkma, kızmazlar.
112 ara. Ekran görüntüsü at. Konum biliyorsan söyle. Polis IP’den bulur, kapı kırar. “Abartıyor” deme. %100 emin olmasan bile ara. Yanlış alarm > Cenaze. Savcılıktan teşekkür alırsın, suç değil.
Gelir. Dalga gibi. Önemli: Süre kısalır, şiddet azalır. Önce 3 hafta, şimdi 3 gün. Güvenlik planı oku. 20 dk dayan. Geçer. Nüks = Başarısızlık değil. Diyabet de nükseder. İlaç ayarı, terapi. Geçer.
Değil. Suç değil, hasta. Arama geçmişini silme, hekime göster. Risk ölçer. Korkma, tutuklanmazsın. Tedavi ederler. 183 ara, anlat. Yardım istedin, bravo.
Rüya = Bilinçaltı. Ölüm = Değişim isteği. “Eski ben ölsün, yeni ben doğsun”. Literal değil. Yine de risk varsa 183 ara, anlat. Rüya + Uyanık düşünce = Dikkat.
Panik yapma, sakin kal. Sarıl. “Anlat, dinliyorum. Korktum ama yanındayım.” Yargılama: “Saçmalama”. Okul psikoloğu + Çocuk psikiyatri hemen. Telefon, bilgisayar kontrol: Siber zorbalık? %60 sebep. 112 çocuk hattı var. Yalnız bırakma.
Güvenlik Planı Boş Form + Cüzdan Kartı + Yakını İçin QPR Rehberi + TIPP Kartı
Güvenlik_Planı_2026.pdf İndir QPR_Yakini_Rehber.pdf İndir TIPP_Kriz_Karti.pdf İndir
7. Kaynakça 2026
Ulusal: 1. T.C. Sağlık Bakanlığı. İntiharı Önleme Ulusal Eylem Planı 2024-2028.
2. TPD. Krize Müdahale ve İntiharı Önleme Kılavuzu. 2025.
3. 183 Sosyal Destek Hattı. 7/24 Hizmet Protokolü.
4. Diyanet İşleri. İntihar ve Ruh Sağlığı. 2023 Fetva.
Uluslararası: 1. Stanley B, Brown GK. Safety Planning Intervention: A Brief Intervention to Mitigate Suicide Risk. Cognitive and Behavioral Practice. 2012;19(2):256-264. [Stanford]
2. WHO. mhGAP Intervention Guide for Mental Health. 2023. [İntihar modülü]
3. WHO. Live Life: An Implementation Guide for Suicide Prevention. 2021.
4. National Action Alliance for Suicide Prevention. 988 Suicide & Crisis Lifeline. 2022.
5. Jobes DA. Managing Suicidal Risk: A Collaborative Approach. 2016.
6. Linehan MM. DBT Skills Training Manual. 2015. [TIPP]
7. QPR Institute. Question, Persuade, Refer Gatekeeper Training. 2024.
Ömer Ferhat YALÇIN
Psikolog • Sinirbilim Araştırmacısı • Kriz Müdahale Uzmanı
İntihar Önleme ve Krize Müdahale uzmanı. 20 yıllık acil psikiyatri deneyimi. 1000+ vaka. Talk&Smile Nöro-Regülasyon Merkezi Kurucusu. DBT, TIPP, QPR eğitmeni.
Psikoloji Almanak: Tüm Ciltler ve Yazılar
Cilt 1: Temel Kavramlar
Cilt 2: Tanı Rehberi
Cilt 3: Terapi Modelleri
Cilt 4: İleri Teknikler
Cilt 5: Özel Alanlar
Cilt 6: Etik ve Kriz
Cilt 7: Toplum ve Gelecek
Cilt 8: Kendin Yap PDF Araçlar
- Kendi Kendine BDT Çalışma Kağıtları
- 5 Dakika Nefes Protokolleri
- Gottman İlişki Kontrol Listesi
- Çocuklar İçin Duygu Çarkı
- Vagus Siniri Egzersizleri
- EMDR Kendi Kendine Uygulama
- Uyku Günlüğü ve Kısıtlama
- Öfke Buzdağı Protokolü
- İlişki Bakım Takvimi
- Onaylı Meditasyon Metinleri
- İntihar Düşüncesi Kriz Planı
- Çocuklar İçin Duygu Kartları
- Cilt 8 PDF Merkezi
- 30 Gün İlişki Challenge

Görüşmeye katılın